Nieuw leven tweetakt??

Nieuws Archief 2008

Geschreven door Jan Roelofs zaterdag 26 april 2008 00:24

Tweetakt dood???
X4: unieke variant op tweetaktmotor

Is de tweetakt als krachtbron voor wegvoertuigen dood? Niet volgens de Poolse constructeur Synakiewiecz. Op basis van een klein proefmodel vroeg hij patent aan op zijn tweetaktmotor. En combineerde vervolgens vier daarvan tot de JJ2S X4. Daaromheen werd het prototype JJ2S X4 500 motorfiets gemaakt. Een prachtstuk…

JJ2S 500cc X4

Alleen al uit het feit dat geen aansprekende merknaam werd bedacht, of een verleidelijke typenaam, blijkt wel dat alles draait om de techniek. JJ2S staat voor de initialen van de uitvinder, met de 2 ertussen als aanduiding voor het tweetaktprincipe.
X4 slaat op de motoropbouw, een 500 cc viercilinder in X-opstelling. Een soort stermotor, mede mogelijk gemaakt door de bijzondere tweetaktconstructie.

Modelvliegtuigmotor
Blijkbaar werd Synakiewiecz geïnspireerd door de miniatuurtweetakten die gebruikt worden in de modelbouw. Zijn idee werkte hij eerst uit als een 6,5 cc motortje voor modelvliegtuigen. Vervolgens wilde hij bewijzen dat het op grotere schaal ook werkt, wat niet zonder meer vanzelfsprekend is.
Bij zijn tweetakt is het min of meer zo dat de zuiger stilstaat en de cilinder beweegt. Een zeer belangrijk element is dat de JJ2S niet aanzuigt via het carter, zoals gebruikelijk bij tweetakten. Hij heeft wel mengsmering nodig, voor de bewegende cilinderwand.

Omdat het cartervolume nu geen rol speelt, en de krukassmering geen probleem is, werd de X4-opstelling mogelijk. Daarvoor werd een bijzondere krukasopbouw gebruikt die een meneer Bakera uitdacht. Hypocycloïde, noemde hij het bewegingsprincipe.

Prachtig in eenvoud
We kunnen u slechts aanraden de animatievideo bij dit bericht aandachtig te bekijken. Dan ziet u hoe een borst aan de bewegende cilinderwand zorgt voor aanzuiging, via een Reed-membraanklep.
In de wand zitten poorten voor inlaat en uitlaat. Keurig wordt het mengsel in een kleine verbrandingskamer rondom een bougie geperst.
Een andere animatie laat zien hoe de ‘hypocycloïde’-krukas drijfstangen overbodig maakt. De cilinderwanden van de JJ2S kunnen direct rechtstandig worden aangedreven.
Daarvan maakte Synakiewiecz een boxeropstelling, met twee cilinders tegenover elkaar. En over een kwart slag gedraaid nog twee, voor een enorm smalle viercilinder.

Op wielen gezet
De uniek smalle constructie van de X4 is geknipt voor tweewielers. Dus werd rond de JJ2S een motorfiets gebouwd. Die gebruikt het X4-blok als dragend deel. Eigenlijk is dus alleen maar voorop en achterop het motorblok een wiel geschroefd, plus een draagframe voor zitting en tank.

JJ2S 500cc X4

Het resultaat ziet er erg mooi uit. Hooguit ligt het zwaartepunt van het X4-blok wel wat hoog, waardoor deze motorfiets mogelijk niet zo vlot zal sturen.
Maar ach, wie maalt daarom bij zo’n exotische schoonheid. Het 500 cc blok zou liefst 110 kW bij 8000 t/min leveren. De voorbeeldig simpele opbouw leidt tot een totaalgewicht van maar 155 kg voor deze motorfiets. Volgens Synakiewiecz zou met injectie en elektronisch motormanagement probleemloos voldaan kunnen worden aan de geldende uitlaatgaseisen.

Peter Fokker (Redactie Auto & Motor TECHNIEK)
Gezien op AMT.NL